Pazartesi, Kasım 21, 2011

Radyo + İnternet = RadioDNS





İnternet, bir çok sektörü etkiliyor, dönüştürüyor. İçinde bulunduğum yayın sektörü de internet dünyasındaki gelişmelerden fazlasıyla etkilenen sektörlerden birisi. Yayın sektörü deyince akla "yazılı ve görsel basın" geliyor. Ben işin görsel ve işitsel tarafında çalışıyorum. Hal böyle olunca yazdıklarım basılı yayıncılıktan çok görsel (televizyon) ve işitsel (radyo) yayıncılık ile ilgili oluyor. İnternetin televizyon dünyasına etkilerini bir çok yazımda ele almıştım, böyle giderse bu konu üzerine daha çok yazarım. Ancak radyo konusunda pek yazmadım. Arşive bakınca bir yazımı gördüm. Bu yazıda kısaca değindiğim RadioDNS, daha ayrıntılı bir tanıtımı hak ediyor.

Radyo, ilgili frekanslardan vericilerle yapılan elektromanyetik dalgaların uygun alıcılar tarafından çözülmesi yoluyla kulağımıza hitabeden bir yayın şeklidir. Kullanılan frekansa ve yayının analog veya sayısal olmasına göre farklı isimler (FM, DAB, HD Radio) alsa bile özünde tek noktadan çok noktaya (broadcast) gönderilir. Bu yapısı ile internet dünyasının noktadan noktaya (unicast) iletişiminden farklılık arz eder. Günümüzde internet üzerinden de radyo yayınları yapılmaktadır. Ancak hali hazırda verici ağları mevcutken ve bu vericiler yoluyla "yayın" yapmak olanaklı iken radyo içeriğini internet üzerinden dağıtmak çok verimli görünmemektedir. Radyo, teknolojisi itibariyle kulağa hitabeder. Peki dinlediğimiz içerikle ilgili bir kaç resim görsek? Mesela bir programda grafiklerden bahsedilirken, biz de grafiği görebilsek? Yayın akışını görsek? Bu sorulara "bak bu iyi fikir" diyen şirketler/organizasyonlar RadioDNS adlı kar amacı gütmeyen bir yapı altında buluşmuş. Bu yazıyı yazdığım an itibariyle (18.11.2011 / 21:55) aralarında BBC ve Avrupa Yayın Birliği EBU'nun da bulunduğu 25 üyesi, 65 destekçisi ve sistemi kullanan 1900 istasyonu ile gün geçtikçe büyüyen bir organizasyon haline gelmiş.

Teknoloji

RadioDNS'in isminin sonundaki üç harf, internet dünyasına az çok girmiş herkese tanıdık gelecektir, evet bu DNS bildiğiniz DNS yani Domain Name System: Alan Adı Sistemi. Konuya uzak olanlar için internet tarayıcınıza bir adres yazdığınızda (mesela www.sadeceozgur.com) bu adresin  içeriğinin hangi IP numaralı sunucuda bulunduğunu keşfe yarayan sistem. Radyo yayını ister bildiğimiz FM yayını olsun ister sayısal DAB yayını olsun, alıcılarımıza sesin yanı sıra yayıncıya ait bir takım verileri de iletir. FM yayınları için RDS olarak kısaltılan Radyo Veri Sistemi üzerinden bu bilgiler dağıtılır. RDS üzerinden gelen bilgilerin bir bölümünü, ilgili radyo istasyonunun internet üzerinden sunduğu hizmetlere erişim için gerekli adresi bulmakta kullanılması temeline dayanıyor.

Mobil telefonlardaki radyo alıcıları (uyumlu yazılım güncellemelerine sahip) ve bu teknolojiye uyumlu özel alıcılarla yapılan yayınlara erişmek olanaklı. Henüz standartlaştırılma çalışmaları bitmemiş durumda.

Avrupa Yayın Birliği'nin (EBU) 2010 Q1 Technical Review adlı yayınında Nick Piggott'un RadioDNS _ The Hybridisation of Radio (RadyoDNS _ Radyonun Hibritleştirilmesi) başlıklı bir yazısı yer almış. Piggott'un yazısına buradan erişebilirsiniz.

Hiç yorum yok: